Ipomoea pes-caprae

Ny Ipomoea pes-caprae dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Convolvulaceae. Izy io dia vahy mandady izay manjanaka ny tapany ambony amin' ny tora-pasika any amin' ny faritra trôpikaly. Zavamaniry fahita indrindra amin' ny morontsiraka trôpikaly izy io, indrindra amin' ny tora-pasika manify. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe lalanda, lalandandriaka, lalandanjiake, vahedalanda, lalandana, vahindalandana. Maro ny karazana ao amin' ny Ipomoea no antsoina amin' ny anarana mitovy amin' ireo voatanisa ireo.

Famariparitana

Taho sy faka

Vahy maniry maharitra taona maro ny Ipomoea pes-caprae, izay manana taho misy zorony sady mandady eo ambonin' ny fasika, manana halava 5 ka hatramin' ny 30 m. Mifikitra amin' ny fasika izy io amin' ny alalan' ny faka mipoitra avy eo amin' ny tonony. Afaka madrakotra matevina ny toerana misy azy izy io ka manampy amin' ny fitazomana ny tany.

Ravina

Tsotra sy matevina ny raviny mibikan' atody na salavalava: mitovy amin' ny kitron' osy ny endriny. Amin' ny tara-masoandro mahery, ny raviny dia miforitra kely manaraka ny kirany afovoany mba hampihenana ny fietona.

Vony

Mavokely misy pentina volomparasy ny vondrom-pelambony miendrika lantonoara, mirefy 5 hatramin' ny 6 sm ny savaivony. Misokatra mandritra ny iray andro ny vony.

Voa

Kapsiola boribory ny voany, izay manana savaivo mirefy 10 hatramin' ny 15 mm, misy kitranotrano miloko manja 4, samy misy vihim-boa iray avy. Manana halava eo anelanelan' ny 6 sy 7 mm ny vihim-boa.

Ekôlôjia

Hita manerana ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly ny Ipomoea pes-caprae. Eo amin' ny tapany apbony na ny tampon' ny tora-pasika any amin' ny faritra mafana any amin' ny Ranomasimbe Atlantika sy ny Ranomasimbe Indiana ary ny Ranomasimbe Pasifika no ahitana azy io, ary manome ohatra tsara momba ny fiparitahana amin' ny alalan' ny ranomasina. Anisan' ny karazana zavamaniry voalohany nanjanaka ny faritra simba any amin' ny tany mafana ny Ipomoea pes-caprae, tahaka ny Melanthera biflora sy ny Portulaca oleracea, ary ny Digitaria ciliaris.

Fampiasana

Any Antilia dia itsaboana ny kibo manotika sy ny tazo ny fakany alona anaty rano. Any La Réunion dia itsaboana ny mamaivay sy ny rohana ary ny zihinofo ny raviny tanehina; ny raviny tanora notorotoroina dia ampiasaina hanamora ny fanesorana ny tsilon' ny sokindriaka milentika amin' ny tena. Fanafody itsaboana ny mamaivay, ny kibo manotika, ny angatra ary ny fanaintainana ny Ipomoea pes-caprae any amin' ny firenena maro. Nasehon' ny mpikaroka breziliana fa mampihena ny fahatsapana fanaintainana lehibe ny vokatry ny fandomana amin' ny metanôla ny taho na ny ravin' ny Ipomoea pes-caprae. Nahafantarana ny fisian' ny sterôida, ny terpenôida, ny alkalôida, ny flavônôida, ary ny glikôsidan' asidra matavy, antsoina hoe peskaprôsida A, B, E, I-IX., ao aminy ny fandinihana fitôsimika savaranonando.