Hankany amin'ny vontoatiny

Hatsiaka

Avy amin'i Wikipedia

Ny hatsiaka dia toetry ny rivotra na tontolo iray izay manana mari-pana ambany raha oharina amin’ny mahazatra na amin’ny hafanan’ny vatan’olombelona. Mifanohitra amin’ny hafanana izy ary ampiasaina hilazana toe-javatra mety hahatonga fahatsapana mangatsiaka na hiteraka fiantraikany ara-pahasalamana.[1]

Famaritana ara-siansa

[hanova | hanova ny fango]

Ao amin’ny siansa, ny hatsiaka dia mifandray amin’ny fihenan’ny angovo hafanana ao amin’ny molekiola. Rehefa mihena ny mari-pana dia miadana kokoa ny fivezivezen’ny molekiola. Ny mari-pana dia refesina amin’ny ambaratonga toy ny Celsius (°C), Fahrenheit (°F) ary Kelvin (K). Ao amin’ny ambaratonga Kelvin, ny mari-pana ambany indrindra azo eritreretina dia antsoina hoe aotra tanteraka (0 K), izay mari-pana anjakan’ny fihetsiky ny molekiola ambany indrindra araka ny lalàn’ny fizika.[2]

Antony mahatonga ny hatsiaka

[hanova | hanova ny fango]

Maro ny antony mahatonga ny hatsiaka:

  • Ny toetr’andro sy ny fiovan’ny vanim-potoana, indrindra amin’ny ririnina.
  • Ny haavon’ny toerana ambonin’ny ranomasina (rehefa avo ny toerana dia mihena ny mari-pana).
  • Ny fivezivezen’ny rivotra sy ny tsindry ara-atmosfera.
  • Ny elanelana amin’ny masoandro sy ny zoro idiran’ny tara-masoandro.

Any amin’ny faritra akaikin’ny tendrony avaratra sy atsimo amin’ny tany no tena ahitana hatsiaka mafy, toy ny any amin’ny kaontinanta antsoina hoe Antarctica.

Fiantraikany amin’ny olombelona

[hanova | hanova ny fango]

Ny hatsiaka dia mety hiteraka:

  • Fahatsapana mangatsiaka sy fihovitrovitra.
  • Hypothermia, toe-pahasalamana mitranga rehefa midina be ny hafanan’ny vatana.
  • Fahasimban’ny hoditra toy ny frostbite.

Mba hisorohana izany dia ilaina ny:

  • Mitafy akanjo mafana sy miaro amin’ny rivotra.
  • Mihinana sakafo manome angovo.
  • Mitady fialofana amin’ny rivotra mangatsiaka.

Hatsiaka amin’ny tontolo iainana

[hanova | hanova ny fango]

Ny hatsiaka dia manana anjara toerana lehibe amin’ny tontolo iainana sy ny zavamananaina. Misy zavamaniry sy biby efa zatra miaina amin’ny mari-pana ambany, toy ny any amin’ny faritra arktika sy antarktika. Ny ranomandry sy ny lanezy dia vokatry ny hatsiaka, ary misy fiantraikany amin’ny fihodinan’ny rano eto an-tany.[3]

Jereo koa

[hanova | hanova ny fango]
  • Mari-pana
  • Toetr’andro
  • Ranomandry
  • Ririnina
  1. https://new.moov.mg/tendance/fahasalamana/104103-allergie-au-froid-na-tsy-fahazakana-hatsiaka-inona-no-atao
  2. https://ohabolana.org/ohabolana?q=hatsiaka
  3. https://ohabolana.org/ohabolana?q=hatsiaka