Filoham-pirenena

Ny filoham-pirenena^[1] dia olona ambony indrindra eo amin’ny fitondrana ao amin’ny firenena iray, ary matetika izy no lehiben’ny Fanjakana sy solontenan’ny firenena amin’ny fomba ofisialy, na amin’ny fifandraisana anatiny na amin’ny sehatra iraisam-pirenena. Mety ho lehiben’ny fahefana mpanatanteraka ihany koa izy, arakaraka ny rafitra ara-politikan’ny firenena.

Anjara asa sy andraikitra

Miovaova arakaraka ny rafi-pitantanana (parlemanta, prezidansialy, na mifangaro) ny andraikitra sy fahefana omen’ny lalàmpanorenana ny filoham-pirenena.^[2] Amin’ny ankapobeny, ireto no andraikiny:

Misolo tena ny Fanjakana eo amin’ny sehatra anatiny sy ivelany
Mitarika na manendry ny governemanta (amin’ny rafitra sasany)
Manendry ireo mpiasam-panjakana ambony sy ambasadaoro
Mitarika ady na miaro ny filaminam-pirenena (indraindray amin’ny maha lehiben'ny tafika azy)
Mamoaka didy sy lalàna, na manasonia ireo lalàna nolanian’ny parlemantera
Mitarika fivoriana lehibe (toy ny Filankevitra nasionaly, Filan-kevitry ny fiarovam-pirenena, sns.)

Fifidianana sy fe-potoana

Ny fomba fandraisana fahefana sy fe-potoana iasany dia voafaritry ny lalàmpanorenan’ny firenena tsirairay:

Fifidianana mivantana: Olom-pirenena rehetra manan-jo mifidy no mifidy azy.
Fifidianana an-kolaka: Amin’ny alalan’ny solombavambahoaka na rafitra manokana.
Fanendrena: Amin’ny rafitra mpanjaka na ara-panjakana sasany.

Matetika ny filoham-pirenena ^[3]dia misahana fe-potoana voafetra (toy ny 4, 5, na 7 taona) ary misy firenena mametra ny isan'ny fe-potoana fiasana, ary misy kosa mamela azy hirotsaka indray.

Karazana rafitra politika

Rafitra prezidansialy: Ny filoham-pirenena no mitantana mivantana ny fahefana mpanatanteraka (oh: Etazonia).
Rafitra parlemanta: Ny filoham-pirenena dia manan-kaja saingy voafetra ny fahefany, fa ny praiminisitra no mitantana ny fitondrana (oh: Alemaina, India).
Rafitra mifangaro: Misy filoha sy praiminisitra, samy manana andraikitra mifandanja (oh: Frantsa, Madagasikara).

Fepetra ilaina sy fepetra manokana

Ny lalàna manan-kery dia matetika mametraka fepetra ho an’ny olona afaka mirotsaka hofidiana ho filoham-pirenena^[4], toy ny:

Olom-pirenena teraka tao amin’ilay firenena
Manana taona farafahakeliny (oh: 35 taona)
Tsy voasazy noho ny heloka bevava lehibe
Manana traikefa ara-politika na ara-pitantanana (indraindray)

Filoham-pirenena eto Madagasikara

Eto Madagasikara^[5], ny filoham-pirenena dia lehiben’ny Fanjakana sy lehiben’ny tafika, voafidy amin’ny alalan’ny fifidianana mivantana, hiasa mandritra ny dimy taona, azo havaozina indray mandeha. Izy no manendry ny praiminisitra sy mpikambana ao amin’ny governemanta, ary miantoka ny fanajana ny Lalàmpanorenana.

Jereo koa

Praiminisitra
Parlemanta
Lalàmpanorenana
Fifidianana
Fitondrana ara-politika
Demokrasia

Jereo koa

[1] ttps://mg.globalvoices.org/2017/02/10/95341/

[2] ttps://mg.globalvoices.org/2023/09/29/166156/

[3] ttps://mg.globalvoices.org/2019/07/17/141686/

[4] ttps://mg.globalvoices.org/2024/04/30/169370/

[5] ttps://mg.globalvoices.org/2023/09/07/165865/

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]