Fanjakan' i Sakatovo
Ny Fanjakan' i Sakatovo dia fanjakana tany amin' ny ilany atsimo-andrefan' i Madagasikara. Naorin' ny mpifindra monina avy atsy Afrika Atsinanana tamin’ ny taonjato faha-16 ity fanjakana ity. Anisan' ny fanjakana efatra lehibe tao amin' ny faritra nisy ny Mahafaly tamin' ny taonjato faha-18, niaraka amin' ny Fanjakan' i Onilahy sy ny Fanjakan' i Menarandra ary ny Fanjakan' i Linta, izy io. Manana tantara voamariky ny fahaleovantena ny Fanjakan' i Sakatovo, tahaka ny fanjakana mahafaly hafa, indrindra fa ny fanoherana ny avy any ivelany, na ny mpanjaka manodidina na ny an' ny mpanjanaka. Nandroso ilay fanjakana noho ny varotra nifanaovany tamin' ny fanjakana hafa teto Madagasikara sy tamin' ny mpivarotra eorôpeana.
Tantara
[hanova | hanova ny fango]Niorina tamin' ny taonjato faha-16 ny Fanjakan' i Sakatovo izay nandroso noho ny varotra nataony tamin' ny fanjakana hafa teto Madagasikara sy tamin' ny mpivarotra eorôpeana. Naorin' ny mpifindra monina avy atsy Afrika Atsinanana tamin’ ny taonjato faha-16 ity fanjakana ity, izay nanana an' Ankiliabo ho renivohitra.
Toy ny fanjakana maro hafa teto Madagasikara dia niatrika ny fahatongavan' ny mpanjanaka frantsay tamin' ny faran' ny taonjato faha-19 ny Fanjakan' i Sakatovo. Nanohitra mafy ny fanjanahantany ny Mahafaly, toy ny foko malagasy hafa. Na dia tafiditra tao anatin' ny fanjanahantany frantsay aza ilay fanjakana tamin' ny farany, dia nitohy ihany ny fomban-drazana sy ny kolontsaina mahafaly.
Indreto ny mpajaka nifandimby:
- Andriamanindriarivo (1645 – 1689)
- Andriampangorohoroarivo (1689 - 1776)
- Andriamanalinarivo (1776 - 1812)
- Fahanandro (1812 - 1847)
- Fihono (1847 - 1895)
- Voriandro (1895 - 1923)
Kolontsaina
[hanova | hanova ny fango]Nisy fiantraikany tamin' ny kolontsain' ny Fanjakan' i Sakatovo ny kolontsaina afrikana sy ny an' ny Malagasy ao amin' ny fanjakana hafa. Nalaza tamin' ny asa tanana ny vahoakan' ilay fanjakana, anisan' izany ny fanaovana sokitra hazo sy ny fandrariana. Nahafantarana azy ireo koa ny mozika sy dihy nentin-drazana.
Ny kolontsaina tao amin' ny Fanjakan' i Sakatovo dia maneho ny firaiketam-po amin' ny fomban-drazana, indrindra amin' ny alalan' ny zavakanto nosokirina ho an' ny fandevenana, atao hoe aloalo, izay apetraka eo amin' ny fasana ary heverina ho fomba iray hitazonana ny fifandraisana amin' ny tontolon' ny maty. Nalaza ihany koa ilay fanjakana tamin' ny finoana, izay nampifangaro ny animisma sy ny fanajana ny razana, sy tamin' ny fombafomba fandevenana izay ivon' ny fiainan' ny fiarahamonina.
Lova
[hanova | hanova ny fango]Namela lova lehibe eto Madagasikara ny Fanjakan' i Sakatovo, indrindra fa ao amin' ny faritra nisy azy. Nisy fiantraikany teo amin' ny kolontsaina malagasy ny kolontsain' ilay fanjakana ary mbola reharehan' ny mponina any amin' ny faritra mahafaly ny tantarany.
Fanovozan-kevitra
[hanova | hanova ny fango]- Alain Bernard, Essai sur la transition de la société Mahafaly vers les rapports marchands, Éditions de l'Office de la recherche scientifique et technique outre-mer, Paris, 1978, 405 p. (ISBN 2-7099-0506-X) (texte remanié d’une thèse soutenue à l’Université de Paris 10 en 1976)
- Campbell, Gwyn (2012). David Griffiths and the Missionary "History of Madagascar". Leiden, the Netherlands: Brill. ISBN 978-90-04-20980-0.
- Clément Séverin Charles, Les Mahafale de l’Onilahy : des clans au royaume, du 16e siècle à la conquête coloniale, Université de Paris 1, 1986, 588 p. (thèse de 3e cycle)
- Eggert, Karl (1981). "Who are the Mahafaly? Cultural and social misidentification in southwestern Madagascar". Omaly sy anio: Hier et aujourd'hui Archived Aprily 24, 2021 at the Wayback Machine (PDF). 13–14. Antananarivo: Université de Madagascar, Département d'histoire. pp. 149–176.
- Jeffrey C. Kaufmann, "Faly aux vazaha : Eugǹe Bastard, taboo, and Mahafale Autarky in southwest Madagascar, 1899", in History in Africa (New Brunswick, NJ), 26, 1999, p. 129-155
- LeHoullier, Sara (August 2010). Madagascar (Travel Companion). Other Places Publishing. ISBN 978-0-9822619-5-8.
- Lotte Schomerus-Gernböck, Die Mahafaly : eine ethnische Gruppe im Süd-Westen Madagaskars, D. Reimer, Berlin, 1981, 232 p. (ISBN 3-496-00184-4)
- Nicole Boulfroy, "L'art funéraire des Mahafale (sud-Ouest de Madagascar)", in Anthropologie de l'art : formes et significations : arts de l'Afrique, de l'Amerique et du Pacifique, ORSTOM, Paris, 1988, p. 30-38
- René Battistini, Géographie humaine de la plaine côtière mahafaly, Éditions Cujas, 1964, 197 p. (thèse complémentaire)