Edema amin'ny havokavoka
| Pulmonary edema | |
|---|---|
| Anarana hafa: Pulmonary oedema | |
 | |
| Pulmonary edema with small pleural effusions on both sides. | |
 | |
| Manam-pahaizana manokana momba ny | Cardiology, critical care medicine |
| Soritr'aretina | Shortness of breath, lung crackles, pink frothy sputum[1] |
| Antony | Cardiogenic: Heart attack, myocarditis, valvular heart disease, heart arrythmias[1] Non-cardiogenic: Acute respiratory distress syndrome (ARDS), pneumonia, pancreatitis, multiple blood transfusions[1] |
| Diagnostika | Supported by lab tests and medical imaging[1] |
| Fitsaboana | Cardiogenic: Furosemide, nitroglycerin, non-invasive ventilation[2] Non-cardiogenic: Oxygen therapy, mechanical ventilation[3] |
| Hatetika | Relatively common[4] |
Ny edema amin’ny havokavoka dia toe-pahasalamana ahitana fiangonan-drano ao amin’ny sela (parenchyma) sy ao amin’ny habaka rivotra ao amin’ny havokavoka. [1]
Io fitangoron-drano io dia manelingelina ny fifanakalozan’ny oksizena sy ny gazy karbonika, ka miteraka soritr’aretina toy ny fahasemporana sy ny kohaka miaraka amin’ny rora mavokely miboiboika. [1]
Mety hisy ihany koa ny fisefosefoana na feo manokana re amin’ny havokavoka antsoina hoe crackles. [2]
Amin’ny tranga mafy, ny edema amin’ny havokavoka dia mety hitarika fahasarotana lehibe, anisan’izany ny tsy fahafahan’ny taovam-pisefoana miasa. [1]
Mety hitranga izany noho ny tsy fahombiazan'ny fo (cardiogenic) na ratra amin'ny sela ao amin'ny havokavoka (edema pulmonary tsy kardiogenic).[1] Mety hitranga ny tsy fahombiazan'ny fo noho ny aretim-po, myocarditis, aretin'ny valvular heart, na arrhythmias ao am-po.[1] Mety ho hita miaraka amin'ny acute respiratory distress syndrome (ARDS) ny ratra amin'ny havokavoka ary vokatry ny pnemonia, pancreatitis, na fampidiran-dra imbetsaka.[1] Ny antony fototra mahatonga izany dia ny tsy fifankahazoan'ny entona.[1] Mety ho tohanan'ny fitiliana laboratoara sy ny sary ara-pitsaboana ny aretina.[1]
Ny fitsaboana ny edema amin’ny havokavoka dia mifantoka amin’ny fanatsarana ny soritr’aretina sy ny fitsaboana ny antony fototra mahatonga ny aretina. [1]
Amin’ny tranga edema pulmonary kardiôgenika, ny fitsaboana fanampiny dia mety ahitana fampiasana diuretika, toy ny furosemide, izay manampy amin’ny fanalana rano be loatra ao amin’ny vatana. [2] Mety ampiasaina ihany koa ny fanafody mampihena ny enta-mavesatra iasan’ny fo (afterload), toy ny nitroglycerin. [2] Ankoatra izany dia mety ilaina ny ventilation tsy misy fandidiana mba hanohanana ny fifohana rivotra. [2]
Ho an’ny edema pulmonary tsy kardiôgenika, ny fitsaboana dia miompana indrindra amin’ny fikarakarana fanohanana, anisan’izany ny fitsaboana oksizenina sy, amin’ny tranga mafy, ny ventilation mekanika. [3]
Fahita matetika ny edema amin'ny havokavoka. Olona maherin'ny iray tapitrisa isan-taona no voakasiky ny aretim-po any Etazonia raha toa ka olona 190.000 eo ho eo no voakasiky ny aretim-po.[1] Nihena ho 30% tamin'ny taona 1990 ny mety ho fahafatesana rehefa miditra hopitaly, raha 60% tamin'ny taona 1970 izany.[1] Ny edema amin'ny havokavoka dia efa voalaza hatramin'ny andron'i Hippocrate, fara fahakeliny, tamin'ny taona 400 talohan'i JK. Ny teny hoe edema dia avy amin'ny teny grika οἴδημα ( oídēma ) midika hoe "fivontosana".
References
[hanova | hanova ny fango]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Malek, R; Soufi, S (January 2020). "Pulmonary Edema". StatPearls. PMID 32491543.
- ↑ Hadisoan-tsiahy: Balise
<ref>incorrecte : aucun texte n’a été fourni pour les références nommées "Dob2019" - ↑ Hadisoan-tsiahy: Balise
<ref>incorrecte : aucun texte n’a été fourni pour les références nommées "NCPE2020" - ↑ Hadisoan-tsiahy: Balise
<ref>incorrecte : aucun texte n’a été fourni pour les références nommées "Lipp2008"