Diabeta insipidus
| Diabetes insipidus | |
|---|---|
 | |
| Vasopressin | |
 | |
| Anarana iombonana |
|
| Manam-pahaizana manokana momba ny | Endocrinology |
| Soritr'aretina | Large amounts of dilute urine, increased thirst[1] |
| Fanombohana mahazatra | Any age[2][3] |
| Antony | Depends on the type[1] |
| Diagnostika | Urine tests, blood tests, fluid deprivation test[1] |
| Diagnostika samihafa | Diabetes mellitus[1] |
| Fitsaboana | Drinking sufficient fluids[1] |
| Fanafody | Desmopressin, thiazides, aspirin[1] |
| Fizotrany | Good with treatment[1] |
| Hatetika | 3 per 100,000 per year[4] |
Ny diabeta insipide ( DI ) dia toe-javatra iray miavaka amin'ny urine be dia be sy ny fitomboan'ny hetaheta.[1] Mety ho efa ho 20 litatra isan'andro ny habetsahan'ny urine vokarina.[1] Tsy dia misy fiantraikany firy amin'ny fifantohan'ny urine ny fihenan'ny ranoka.[1] Mety ho anisan'ny fahasarotana ny tsy fahampian-drano na ny fikorontanan-tsaina.[1]
Misy karazany efatra, samy manana ny antony mahatonga azy avy.[1] Ny DI afovoany (CDI) dia vokatry ny tsy fahampian'ny hormonina vasopressin (hormone antidiuretic).[1] Mety ho vokatry ny ratra amin'ny hypothalamus na ny fihary pituitary na ny fototarazo izany.[1] Mitranga ny DI nefrogenika (NDI) rehefa tsy mamaly tsara ny vasopressina ny voa.[1] Ny DI dipsogenic dia vokatry ny fihinanana rano be loatra noho ny fahasimban'ny mekanisma hypothalamus amin'ny hetaheta.[1] Matetika kokoa no mitranga izany amin'ireo manana aretina ara-tsaina sasany na mihinana fanafody sasany.[1] Ny DI mandritra ny fitondrana vohoka dia mitranga mandritra ny fitondrana vohoka ihany.[1] Matetika ny aretina dia mifototra amin'ny fitiliana urine, fitiliana ra ary fitiliana tsy fahampian-drano.[1] Aretina misaraka tsy mifandray ny diabeta mellitus, na dia samy mety hiteraka famokarana urine be dia be aza izy roa ireo.[1]
Ny fitsaboana dia ny fisotroana rano ampy mba hisorohana ny tsy fahampian-drano.[1] Miankina amin'ny karazana ny fitsaboana hafa.[1] Amin'ny DI afovoany sy amin'ny fitondrana vohoka, ny fitsaboana dia amin'ny desmopressin.[1] Azo tsaboina amin'ny alalan'ny fitsaboana ny antony fototra na amin'ny fampiasana thiazide, aspirine na ibuprofen ny DI nephrogenic.[1] Ny isan'ny tranga vaovao amin'ny diabeta insipidus isan-taona dia 3 amin'ny 100.000.[4] Ny Central DI dia mazàna manomboka eo anelanelan'ny 10 sy 20 taona ary mitranga amin'ny lehilahy sy ny vehivavy mitovy.[2] Mety hanomboka amin'ny sokajin-taona rehetra ny DI nefrogenika.[3] Ny teny hoe "diabeta" dia avy amin'ny teny grika midika hoe siphon.[5]
References
[hanova | hanova ny fango]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 "Diabetes Insipidus". National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. October 2015. Archived from the original on 13 May 2017. Retrieved 28 May 2017.
- 1 2 "Central Diabetes Insipidus". NORD (National Organization for Rare Disorders). 2015. Archived from the original on 21 February 2017. Retrieved 28 May 2017.
- 1 2 "Nephrogenic Diabetes Insipidus". NORD (National Organization for Rare Disorders). 2016. Archived from the original on 19 February 2017. Retrieved 28 May 2017.
- 1 2 "Diabetes Insipidus". Pediatrics in Review 21 (4): 122–129. 2000. doi:10.1542/pir.21-4-122. PMID 10756175. https://archive.org/details/sim_pediatrics-in-review_2000-04_21_4/page/122.
- ↑ Rubin, Alan L. (2011). Diabetes For Dummies, 3 (in en), John Wiley & Sons.