Cinchona officinalis
Ny Cinchona officinalis dia zavamaniry ao amin' ny fianakaviana Rubiaceae (naman' ny kafe). Hazobotry na hazo madinika izy io. Atao hoe kinkinà na kinkinà volodavenona itỳ zavamaniry itỳ amin' ny teny malagasy. Teratany any amin' ny alan-tendrombohitra mando any Kôlômbia, any Ekoatera, any Però ary any Bôlivia izy io ary maniry amin' ny haabo eo anelanelan' ny 1 600 sy 2 700 metatra. Ny hodiny no akana ilay akora ilaina amin' ny fanamboarana fanafody atao hoe "kininina", izay ampuiasaina hampihena ny fanaviana sy hiadiana amin' ny tazomoka.
Famariparitana
[hanova | hanova ny fango]
Hazobotry manana haavo 6 m ny Cinchona officinalis, izay misy rantsana tanora izay mety ho betsaka na somary tsy dia misy volovolo.
Ravina
[hanova | hanova ny fango]Mifanohitra tsiroaroa sy manome zoro mahitsy eo am-pototry ny tangozany ny ravin' ny Cinchona officinalis. Toa taratasy iz yireo rehefa maina. Manana lavany 6 hatramin' ny 11 sm sy sakany 3 hatramin' ny 4,6 sm ny ravina tsirairay izay manana endrika salavalava na mibikan' atody, ary misy fototra miendrika fantsika. Mitovy amin' ny an' ny Cinchona calisaya izy ireo saingy miavaka noho ny lavaka (fitoeram-bibikely miara-miaina aminy) izay lehibe kokoa eo amin' ny antsasaka akaikin' ny lelan-dravina.
Vony
[hanova | hanova ny fango]
Ny vondrombon' ny Cinchona officinalis dia sampaho, manana taho misy volovolo, izay mipoitra eny an-tendron' ny sampana manodidina. Tsy misy volovolo ao anatiny ny vondron-dravimbony, izay manana halava eo amin' ny 2 mm. Manana fantsona mirefy 8 hatramin' ny 13 mm sy sofiny mirefy 3 hatramin' ny 5 mm ny vondrom-pelambony izay mavokely na volomparasy. Ao anatin' ny fantson' ny vondrom-pelambony ny lahimbony.
Voa
[hanova | hanova ny fango]Kapsiola miendrika salavalava na somary boribory ny voan' ny Cinchona officinalis, izay manana halavany 10 hatramin' ny 20 sy sakany 6 hatramin' ny 10 mm.
Tsinjara toerana sy ekôlôjia
[hanova | hanova ny fango]Toa voafetra amin' ny toerana kely any amin' ny faritry ny tandavan-tendrombohitra Andes any atsimon' i Ekoadôra (El Oro, Cañar, Azuay, Loja) ny tsinjara toerana voajanaharin' ny Cinchona officinalis. Maniry any amin' ny ala maina, eo anelanelan' ny haambo 1 700 sy 3 000 m, itỳ zavamaniry itỳ. Nisy ny andrana fambolena azy io tany India sy tany Java ary tany Jamaika, saingy natao fanandramana ihany, satria tsy misy an' ilay akora atao hoe "kininina" (na ahitana soritra kely fotsiny) io karazana io.
Fanapoizinana
[hanova | hanova ny fango]Mety hiteraka sakana ho an' ny fantson' ny sôdiôma sy ny pôtasiôma ao amin' ny fo, sy fanapoizinana ny rafi-pitatitra afovoany sy ny voa ny hoditry ny Cinchona sy ny alkalôida kinônika. Ny seho telo vokatry ny kinkinà (sinkônisma) dia ny fikorontanan' ny vavony sy ny tsinay, ny aretina an-doha, ary ny figiririoky ny sofina (fahenoana feo tsy misy). Ao koa ny tsy firindran' ny fitepon' ny fo, ny tahan-tsiramamy ambany loatra, ny tsy fahombiazan' ny voa, tsy fahasahiranan' ny taovam-pisefoana, ny angorosy na ngorongosy, ary mety hitranga ny fahafatesana.
Fampiasana
[hanova | hanova ny fango]
Zavamaniry fanao fanafody ny Cinchona officinalis, izay anisan' ny karazana Cinchona maro ampiasaina amin' ny famokarana kininina, izay fanafody iadiana amin' ny fanaviana. Zava-dehibe teo amin' ny tantara izy io tamin' ny fisorohana sy fitsaboana ny tazomoka, talohan' ny nanoloana azy fanafody môderina simika na mifangaro, izay avy amin' ny alkalôidan' ny Cinchona officinalis ny ankamaroany. Alkalôida maro hafa azo avy amin' io hazo io koa ny sinkôninina sy ny sinkônidinina ary ary ny kinidinina.