Carissa spinarum

Ny Carissa spinarum na Carissa edulis na Carissa pubescens dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Apocynaceae izay teratany aty Afrika trôpikaly fa hita koa Azia trôpikaly, any Aostralia ary any amin' ny sasany amin' ny nosy ao amin' ny Ranomasimbe Indianina, indrindra fa any La Réunion izay manao azy ho zavamaniry arovana. Hazobotry misy tsilo izy io. Izy io dia maniry amin' ny toerana amorontsiraka somary maina izay miparitaka be aty Afrika. Any Kamerona dia hita any amin' ny hivoka sodaniana sy gineana izy io, ary koa any amin' ny faritra amorontsiraka akaikin' ny ala manintsan-dravina.

Hazobotry maro rantsana, maitso lalandava, be tsilo, 0,5 ka hatramin' ny 5 m ny haavony. Ny taova rehetra amin' ilay zavamaniry dia mamoaka lateksa fotsy mandronono tsy misy poizina. Maitso manjelanjelatra ny raviny, mifanohitra, mibikana atody na lela lefona ary 1–5 sm ny halavany. Ny sampany dia mitondra tsilo 1 hatramin' ny 3 sm. Ny voniny fotsy miendrika kintana manana sakany manodidina ny 1 sm. Maitso miendrika atody ny voany raha mbola manta, manana halava 1 hatramin' ny 2 sm, izay mivadika ho mainty na volomparasy antitra rehefa masaka. Mamorona fandrakofana matevina azo ampiasaina ho fefy velona Izy io.

Famariparitana

Ravina

Araka ny filazalazana bôtanika mahazatra, ny ravin' ny Carissa spinarum dia tsotra, mifanohitra, misy lelany salavalava toa lela lefna na mibikan' atody manana halava ary 1 hatramin' ny 5 sm, ary amin' ny ankapobeny dia manana tangozany fohy. Izy ireo dia somary henjana, tsy misy volovolo sy manjelanjelatra, ary maitso antitra ny lokony, miaraka amin' ny kirany toa volom-borona tsy dia misongadina firy. Feno ny sisiny fa tsy misy mitapatapaka, ny tendrony dia boribory na somary maranitra kely. Ireo toetran-dravina ireo dia heverina fa mifanaraka amin' ny tontolo maina.

Voniny

Ny vonin' ny Carissa spinarum dia fotsy na fotsy mavokely, indraindray somary mavokely rehefa antitra, sady lahy no vavy, ary tena manitra. Amin' ny ankapobeny dia mivondrona ao amin' ny vondrom-bony lavalava mipoitra avy eo am-poto-dravina na eny an-tendrom-rantsana izy ireo. Ny voniny dia manana vondron-dravimbony fohy misy sofiny dimy sy vondrom-pelambony miendrika fantsona miafara amin' ny felam-bony dimy matetika miolakolaka ho lasa bokotra (toetra mampiavaka ny fianakaviana Apocynaceae). Mipoitra ao anatin' ny vondrom-pelambony ny lahimbony dimy, ary ny vavimbony dia mipetraka eo ambony, izay lasa voa misy nofony malemy aty aoriana. Ny famony dia matetika mifandray amin' ny famindrana vovobony ataon' ny bibikely, indrindra ny bibikely mandeha amin' ny alina voasinton' ny hanitra.

Voa

Ny voan' ny Carissa spinarum dia nofosana, boribory na miendrika atody. Maitso izy ireo raha mbola manta, avy eo mivadika mena na volomparasy antitra, na volomparasy manopy mainty mihitsy aza, rehefa masaka. Ny nofony, izay be ranony, amin' ny ankapobeny, dia mamy na somary makirana kely, ary misy vihim-voa vitsivitsy (2 hatramin' ny 4). Ny voany dia azo hanina, na hanina eo no ho eo na voahodina, ary manana anjara toerana ara-tontolo iainana noho ny fiparitahan' ny amin' ny alalan' ny biby mihinana azy, indrindra fa ny vorona sy ny biby mampinono.

Fampiasa azy

Misy mampiasa ho fefy velona ny Carissa edulis. Loharano fakan' ny tantely mamim-bony ity zavamaniry ity. Azo atao haingon-tanàna koa izy io. Ampiasaina amin' ny sakafom-biby sy amin' ny fitsaboana any Afrika Afovoany sy Afrika Andrefana izy io. Ny voany azo hanina dia ampiasaina hanamboarana kaonfitiora sy vinaingitra. Izy io dia ampiasaina hampivoahana ny kankana an-tsinay na anaty vavony ao amin' ny olombelona na ao amn' ny biby, ampiasaina koa amin' ny fitsaboana ny tazomoka, hiadiana amin' ny fahasimban' ny nify, ny fivontosan' ny atoditarimo, ny aretim-bavony, ny sohika, ny aretin' ny taovam-pananahana ary ny tsy fahafahana manao firaisana ara-nofo, ary koa amin' ny fanamboarana toaka sy zenevra (zavapisotro misy alikôla).

Ny anarany

Arana ara-tsiansa

Ity lisitra manaraka ity dia manome ny anarana izay nametrahana ny Carissa spinarum tao amin' ny vondron-karazana Carissa. Ankoatra izany, dia nomena anarana isan-karazany koa izy io, tao amin' ny Antura sy Arduina (samy anarana iantsoana ny Carissa ankehitriny), ary koa Azima, Cabucala, Chapelieria, Damnacanthus, Strychnos, Carandas, ary Jasminonerium.

Anarana ao amin' ny Antura

Antura edulis Forssk.
Antura hadiensis J.F.Gmel.

Anarana ao amin' ny Arduina

Arduina brownii K.Schum.
Arduina campenonii Drake
Arduina edulis (Forssk.) Spreng.
Arduina inermis (Vahl) K.Schum.
Arduina laxiflora (Benth.) K.Schum.
Arduina xylopicron (Thouars) Baill.

Anarana ao amin' ny Azima

Azima pubescens Suess.

Anarana ao amin' ny Cabucala

Cabucala brachyantha Pichon

Anarana ao amin' ny Carandas

Carandas edulis (Forssk.) Hiern

Anarana ao amin' ny Carissa

Carissa abyssinica R.Br.
Carissa africana A.DC.
Carissa axillaris Roxb.
Carissa brownii F.Muell.
Carissa campenonii (Drake) Palacky
Carissa candolleana Jaub. & Spach
Carissa carandas var. congesta (Wight) Bedd.
Carissa carandas var. paucinervia (A.DC.) Bedd.
Carissa cochinchinensis Pierre ex Pit.
Carissa comorensis (Pichon) Markgr.
Carissa congesta Wight
Carissa coriacea Wall.
Carissa cornifolia Jaub. & Spach
Carissa dalzellii Bedd.
Carissa densiflora Baker
Carissa diffusa Roxb.
Carissa dulcis Schumach. & Thonn.
Carissa edulis (Forssk.) Vahl

Carissa hirsuta Roth
Carissa horrida Pichon
Carissa inermis Vahl
Carissa lanceolata R.Br.
Carissa laxiflora Benth.
Carissa macrophylla Wall.
Carissa madagascariensis Thouars ex Poir.
Carissa obovata Markgr.
Carissa oleoides Markgr.
Carissa ovata R.Br.
Carissa paucinervia A.DC.
Carissa pilosa Schinz
Carissa pubescens A.DC.
Carissa revoluta Scott-Elliot
Carissa richardiana Jaub. & Spach
Carissa scabra R.Br.
Carissa sechellensis Baker
Carissa septentrionalis
Carissa suavissima Bedd. ex Hook.f.
Carissa tomentosa A.Rich.
Carissa villosa Roxb.
Carissa xylopicron Thouars
Carissa yunnanensis Tsiang & P.T.Li

Anarana ao amin' ny Damnacanthus

Damnacanthus esquirolii H.Lév.

Anarana ao amin' ny Jasminonerium

Jasminonerium densiflorum (Baker) Kuntze
Jasminonerium edule (Forssk.) Kuntze
Jasminonerium inerme (Vahl) Kuntze
Jasminonerium laxiflorum (Benth.) Kuntze
Jasminonerium madagascariense (Thouars) Kuntze
Jasminonerium ovatum (R.Br.) Kuntze
Jasminonerium pubescens (A.DC.) Kuntze
Jasminonerium sechellense (Baker) Kuntze
Jasminonerium tomentosum (A.Rich.) Kuntze
Jasminonerium xylopicron (Thouars) Kuntze

Jereo koa

Roy