Aretin'i Creutzfeldt-Jakob
| Creutzfeldt–Jakob disease | |
|---|---|
| Anarana hafa: Classic Creutzfeldt–Jakob disease;[1] subacute spongiform encephalopathy[2] | |
 | |
| Magnetic resonance image of sporadic CJD[3] | |
 | |
| Anarana iombonana | |
| Manam-pahaizana manokana momba ny | Neurology |
| Soritr'aretina | Early: memory problems, behavioral changes, poor coordination, visual disturbances[5] Later: dementia, involuntary movements, blindness, weakness, coma[5] |
| Fanombohana mahazatra | Around 60[5] |
| Antony | Prion[5] |
| Diagnostika | After ruling out other possible causes[5] |
| Diagnostika samihafa | Encephalitis, chronic meningitis, Huntington’s disease, Alzheimer's disease[5] |
| Fitsaboana | Supportive care[5] |
| Fizotrany | Universally fatal; 70% die within a year of diagnosis[5] |
| Hatetika | 1 per million per year[5] |
Ny aretin’i Creutzfeldt-Jakob (CJD), fantatra koa amin’ny hoe aretin’i Creutzfeldt-Jakob mahazatra, dia aretina miharatsy tsikelikely ao amin’ny atidoha izay mahafaty. [1] [2]
Anisan’ny soritr’aretina voalohany ny olana amin’ny fitadidiana, ny fiovan’ny fitondran-tena, ny tsy fahafahana mandrindra tsara ny fihetsiky ny vatana, ary ny fikorontanan’ny fahitana. [1] Rehefa mandroso ny aretina dia mety hiseho ny fahaverezan-tsaina, ny fihetsehana tsy voafehy, ny fahajambana, ny fahalemena, ary ny koma. [1]
Manodidina ny 70%-n’ny olona voan’ity aretina ity no maty ao anatin’ny herintaona aorian’ny fisehon’ny soritr’aretina. [1]
Ny CJD dia vokatry ny proteinina fantatra amin'ny anarana hoe prion.[6] Ny prion mifindra dia proteinina tsy voavalona tsara izay mety hahatonga ny proteinina mivalona ara-dalàna ho tsy voavalona tsara.[5] Eo amin'ny 85% eo ho eo no mitranga ho azy, raha eo amin'ny 7.5% eo ho eo kosa no lova avy amin'ny ray aman-drenin'ny olona iray amin'ny fomba autosomal dominant.[5][7] Mety hiteraka fiparitahana ihany koa ny fifindran'ny aretina amin'ny ati-doha na ny hazondamosina avy amin'ny olona voan'ny aretina.[5] Tsy misy porofo fa afaka mifindra amin'ny olona amin'ny alalan'ny fifandraisana mahazatra na ny fampidiran-dra izany.[5] Ny famaritana ny aretina dia ny fanafoanana ireo antony hafa mety hitranga.[5] Mety hanohana ny aretina ny electroencephalogram, ny spinal tap, na ny magnetic resonance imaging.[5]
Tsy misy fitsaboana manokana ho an'ny CJD.[5] Azo ampiasaina hanalefahana ny fanaintainana ny opioid, raha toa kosa ny clonazepam na ny sodium valproate dia mety hanampy amin'ny fihetsehana tsy voafehy.[5] Olona iray isaky ny tapitrisa eo ho eo isan-taona no voan'ny CJD.[5] Matetika eo amin'ny 60 taona eo ho eo no manomboka ny aretina.[5] Nohazavaina voalohany tamin'ny taona 1920 io toe-javatra io.[5] Voasokajy ho karazana encephalopathie spongiforme mifindra izy io.[8] Ny CJD nolovaina dia mitentina eo amin'ny 10% eo ho eo amin'ny trangan'ny aretin'ny prion.[7] Ny CJD dia tsy mitovy amin'ny encephalopathie spongiform bovine (aretin'omby adala) sy ny aretin'i Creutzfeldt-Jakob variant (vCJD).[9]
References
[hanova | hanova ny fango]- ↑ Hadisoan-tsiahy: Balise
<ref>incorrecte : aucun texte n’a été fourni pour les références nomméesCDC2015Main - ↑ "Creutzfeldt Jakob Disease - Symptoms, Causes, Treatment | NORD". rarediseases.org. Archived from the original on 30 January 2024. Retrieved 23 February 2024.
- ↑ "CJD mimics and chameleons". Practical Neurology 17 (2): 113–121. April 2017. doi:10.1136/practneurol-2016-001571. PMC 5520355. PMID 28153848. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=5520355.
- ↑ Wells, John C. (2008), Longman Pronunciation Dictionary (3rd ed.), Longman, ISBN 9781405881180
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 "Creutzfeldt–Jakob Disease Fact Sheet | National Institute of Neurological Disorders and Stroke". NINDS. March 2003. Archived from the original on 4 July 2017. Retrieved 16 July 2017.
- ↑ "Creutzfeldt-Jakob Disease, Classic (CJD) | Prion Diseases | CDC". www.cdc.gov (in anglais américain). 1 February 2019. Archived from the original on 18 July 2017. Retrieved 17 June 2019.
Classic CJD is a human prion disease
- 1 2 Manix, Marc; Kalakoti, Piyush; Henry, Miriam; Thakur, Jai; Menger, Richard; Guthikonda, Bharat; Nanda, Anil (2015-11-01). "Creutzfeldt-Jakob disease: updated diagnostic criteria, treatment algorithm, and the utility of brain biopsy" (in en-US). Neurosurgical Focus 39 (5): E2. doi:10.3171/2015.8.FOCUS15328. ISSN 1092-0684. PMID 26646926.
- ↑ "About CJD | Creutzfeldt–Jakob Disease, Classic (CJD) | Prion Disease". CDC. 11 February 2015. Archived from the original on 8 August 2017. Retrieved 16 July 2017.
- ↑ "Creutzfeldt–Jakob Disease, Classic (CJD) | Prion Diseases". CDC. 6 February 2015. Archived from the original on 18 July 2017. Retrieved 16 July 2017.