Apostoly

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy

Apostoly no ilazana ireo mpianatra roa ambin'ny folo nosafidin'i Jesoa manokana hamita iraka, dia i Petera, i Andrea, i Jakoba zanak'i Zebedio, i Jaona, i Filipo, i Bartolomeo, i Tomasy, i Matio, i Jakoba zanak'i Alfeo, i Joda, i Simona Zelota ary i Jodasy.

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny teny hoe Apostoly dia avy amin'ny teny grika hoe Απόστολος /Apostolos izay midika hoe "iraka". Io teny io dia avy amin'ny matoanteny hoe ἀποστέλλειν / apostellein midika hoe "maniraka" "mandefa". Nandikana ny teny hebreo hoe shaliah ny hoe apostolos.

Ireo Apostoly roa ambin'ny folo[hanova | hanova ny fango]

Ireto avy ireo Apostoly roa ambin'y folo notendren'i Jesoa:

Petera na Simona Petera[hanova | hanova ny fango]

Ny hoe Petera dia fanagasiana ao amin'ny Baiboly protestanta malagasy ny hoe Peter amin'ny Baiboly anglisy. Ny hoe Piera dia fanagasiana ao amin'ny Baiboly katolika malagasy ny hoe Pierre amin'ny Baiboly frantsay. Samy avy amin'ny teny latina hoe Petrus izay avy amin'ny teny grika hoe Petros na Petra izay samy midika hoe "vato". Io teny grika io dia fandikana ny teny arameana (na aramaika) hoe Kêphâ izay midika hoe "vato". Simona na Simona Barjona na Bar-Jona no tena anaran'i Petera. Jiosy avy any Betsaida any Galilia i Petera. panjony ny asany. Araka ny lovantsofina dia izy no nanoratra ny Epistily voalohany sy faharoan'i Petera. Ny lovantsofina katolika koa dia manao azy ho ilay nanorina ny Eglizy Katolika voalohany sy Papa voalohany.

Andrea[hanova | hanova ny fango]

I Andrea dia Jiosy Galiliana rahalahin'i Petera. Ἀνδρέας / Andreas no fiantsoana azy amin'ny teny grika. Mpianatr"i Jaona mpanao batisa izy taloha. Atao hoe Protokleto ("Ilay Nantsoina Voalohany") koa izy satria nanaraka an'i Jesoa rehefa vita batisa ity farany.

Jakoba zanak'i Zebedio[hanova | hanova ny fango]

I Jakoba zanak'i Zebedio izay atao hoe koa Jakoba Zokiny (na Jakoba Lehibe) dia rahalahin'i Jaona zanak'i Zebedio. Ἰάκωβος, Iakôbos no fiantsoana azy amin'ny teny grika. Izy roalahy ireo dia antsoina koa hoe Boanergés izay midika hoe "zana-baratra". Tsy afangaro amin'i Jakoba zanak'i Alfeo i Jakoba zanak'i Zebedio.

Marihina fa tsy nanoratra epistily na i Jakoba zanak'i Alfeo na i Jakoba zanak'i Zebedio. Tsy izy ireo no nanoratra ny Epistilin'i Jakoba.

Jaona na Joany[hanova | hanova ny fango]

Jaona na Jaona Apostoly dia atao hoe Ἰωάννης  / Iôannês amin'ny teny grika fa  Yehohānan kosa amin'ny teny hebreo. Atao hoe Jaona zanak'i Zebedio koa izy. Rahalahin'i Jakoba zanak'i Zebedio izy. Mpanjono ny asany. Atao hoe Boanerges izy roa ireo. Misy ny mpandinika mihevitra fa i Jaona Apostoly dia tsy iza fa i Jaona Evanjelista ihany. Ao koa anefa ireo mandà izany. Fanampin'izany dia heverin'iretsy farany fa tsy olon-tokana no nanoratra ny Filazantsaran'i Jaona. Ny Baiboly protestanta malagasy manao azy hoe Jaona fa ny Baiboly katolika malagasy kosa Joany.

Filipo[hanova | hanova ny fango]

Mpianatr'i Jaona mpanao Batisa taloha i Filipo. Izy ilay nanao hoe "Asehoy anay ny Ray". Atao hoe Φίλιππος / Philippos izy amin'ny teny grika.

Bartolomeo na Bartelemy[hanova | hanova ny fango]

I Bartoloeo na Bartelemy dia atao hoe Bar-Tolmay amin'ny teny arameana. Atao hoe Βαρθολομαῖος / Bartholomaíos izy amin'ny teny grika. Ny Baiboly protestanta malagasy no ahitana ny hoe Bartolomeo (anglisy: Bartholomew) fa ny Baiboly katolika kosa anao azy hoe Bartelemy (frantsay : Barthélémy). Ny mpandinika sasany dia mihevitra fa olona iray i Bartoloeo sy i Natanaela na Nataniel. Ny hoe Bar-Tolmay amin'ny teny arameana dia mety midika hoe "Zanaky ny bainga" na koa "Zanak'i Tolmai".

Tomasy na Tôma[hanova | hanova ny fango]

I Tomasy na Toma dia ilay mpianatra tsy nino ny fahafatesan'ny Jesoa ka nila nitsapa lanivoany. Atao hoe Te 'Oma izy amin'ny teny arameana izay midika hoe "kambana". Δίδυμος / Didymos ny dikan'izany amin'ny teny grika. Atao hoe Tomasy ilay Didimo izy ao amin'ny Filazantsaran'i Jaona. Θωμᾶς / Thomas no fiantsoana azy amin'ny teny arameana. Misy filazantsara apokrifa izay mitondra ny anarany (Filazantsaran'i Tomasy).

Matio[hanova | hanova ny fango]

I Μatio dia atao hoe Ματθαῖος / Matthaios amin'ny teny grika fa Mattai kosa amin'ny teny hebreo. Io dia fanafohezana ny hoe Mattithyâhû (Mattith = "fanomezana" sy Yâhû = "Andriamanitra"; fanomezan'Andriamanitra). Atao hoe koa Matio Levy na Levy fotsiny koa izy na Levy zanak'i Alfeo. Mpamory hetra ny asany taloha. Ny lovantsofina kristiana dia manao azy ho nanoratra ny Filazantsaran'i Matio nefa maro no mihevitra fa olona maro nifandimby no nanotratra ity Filazantasara ity.

Jakoba zanak'i Alfeo[hanova | hanova ny fango]

I Jakoba zanak'i Alfeo izay atao hoe amin'ny teny grika Iάκωβος ὁ τοῦ Ἁλφαίου / Iakôbos o toû Alphaiou dia tsy afangaro amin'i Jakoba zanak'i Zebedio. Atao hoe koa Jakoba Zandriny (na Jakoba Kely) izy. Ny hoe Alfeo na Alphaios (grika) dia avy amin'ny anarana arameana hoe Alpai. Ya'akov ben Halfay ny fiantsoana azy amin'ny teny hebreo. Ny hoe Jakoba Zandriny na Kely dia fandikana ny teny grika hoe Ἰάκωβος ὁ μίκρος / Iakōbos ho mikros.

Marihina fa tsy nanoratra epistily na i Jakoba zanak'i Alfeo na i Jakoba zanak'i Zebedio. Tsy izy ireo no nanoratra ny Epistilin'i Jakoba.

Joda na Jodasy Tadeo[hanova | hanova ny fango]

I Joda dia atao hoe koa Tadeo na Joda zanak'i Jakoba na Jodasy zanak'i Jakoba na Joda Tadeo na Jodasy Tadeo. Ἰούδας Ἰάκωβος / Ioudas Iakôbos amin'ny teny grika. Tsy afangaro amin'i Jodasy Iskariota i Jodasy Tadeo (Ἰούδας Θαδδαιος / Ioudas Thaddaios amin'ny teny grika).

Simona Zelota[hanova | hanova ny fango]

I Simona Zelota dia tsy afangaro amin'ny Simona Petera. Ny hoe zelota dia azo adika hoe "mafana fo" na "saro-piaro".

Jodasy[hanova | hanova ny fango]

I Jodasy dia fantatra koa amin'ny anarana hoe Jodasy Iskariota mba hiavahany amin'i Jodasy Zelota na Joda Zelota. Ny hoe Iskariota dia mety midika hoe "avy amin'ny fokon'i Isakara". Ὶούδας Ὶσκάριωθ / Ioudas Iskariôth na Ὶούδας Ὶσκαριώτης / Ioudas Iskariôtês no fiantsoana azy amin'ny teny grika. Yəhûḏāh ʾΚ-qəriyyôṯ amin'ny teny hebreo. Izy ilay namadika an'i Jesoa ka nanamora ny fisamborana azy. isy filazantsara apokrifa izay mitonra ny anarany, dia ny Filazantsaran'i Jodasy.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]