Antarktika

Avy amin'i Wikipedia
(tonga teto avy amin'ny Antartika)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Antarktika
AntarcticaLocation.svg
Antarctique carte.png

I Antarktika dia ny tendrotany atsimo amin'ny Tany sy ny manodidina azy. Antarktika koa ny anaran'ny kontinenta misy ny tendrontany atsimo. Ny hovelabelarina ato amin'ity lahatsoratra ity dia ilay tondro ata-jeografia sy ny zava-drehetra mikasika an'i Antarktika, hatrany amin'ny fiheverana ny fisiany (tamin'ny Andro Taloha) hatramin'izao fotoana izao.

I Antarntika dia kontinenta iray any atsimon'ny Tany manana velarantany 14 tapitrisa km2. Ny habeny dia mbola kely noho i Azia, i Afrika na i Amerika; i Eoropa sy i Oseania ihany no kely noho izy. 98%n'ny velarantaniny dia ranomandry manana hatevina 1 600 metatra, izay no tsy ahafantarana ny endriky ny ambanitaniny, fantatra fotsiny ankehitriny fa misy tandavan-tendrombohitra sy farihy ambanin-dranomandry ny ao, ohatra ny farihy Gamburtsev.

I Antarktika dia ilay kontinenta mangatsiaka, maina ary be rivotra indrindra eto an-tany; maina satria latsaky ny 200 mm ny rotsak'orana eo amin'ny morontsiraka (ary mbola latsak'izany ny rotsak'orana any amin'ny faritra afovoany).

Tsy misy mponina tera-tany i Antartika ary ny mipetraka any amin'izao fotoana izao dia siantifika ny ankamaroany. Voninkazo mahazaka ny hatsiaka sy ny aizaina ary ny hamaina ihany no miaina any miaraka amin'ny karazam-borona sy trondro ary biby mampinono ihany no any.

Ny teny hoe Antarktika dia avy amin'ny fiteny grika ἀνταρκτικός / antartikós, izay midika hoe "mitohina amin'i Arktika". Tamin'ny 1820 ilay kontinenta no hita voalohany ary ny tafika rosiana nentin'i Mikhaïl Lazarev sy i Fabian Gottlieb von Bellingshausen no nahita azy. Tsy dia nahaliana olona firy ilay kontinenta noho ny tsy fisian'ny harena an-kibon'ny tany sy ny tontolo tsy azo iainana ary ny fitokana-moniny.

Araka ny fifanekena momba an'i Antarktika nosoniavin'ny firenena roa ambin'ny folo tamin'ny taona 1959 sy narahan'i fifaneken'i Madrid tamin'ny taona 1991 dia manana sata manokana i Antartika: tsy azo anaovana hetsika ara-miaramila any, sady tsy azo alaina ny harena an-kibon'ny tany raha tsy momba ny fikarohana ara-tsiansa no tanjony.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Ireo kontinenta[hanova | hanova ny fango]