Abrus precatorius

Ny Abrus precatorius dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Fabaceae. Izy io dia hazobotry vahy avy amin' ny Tontolo Taloha. Zavamaniry mianika misy voany miloko mena sy mainty misy poizina izy io. Amin' ny teny malagasy dia kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
Famariparitana
[hanova | hanova ny fango]
Vahy mianika ny Abrus precatorius, roa ravin-tsimoka, mahatratra 5 m miakatra ary 6 hatramin' ny 9 m ny halavany. Mamorona taho maro be izy io, izay misampina amin' ny hazo lehibe hanohana azy. Ahitana zana-pelana mandeha 8 ka hatramin' ny 17 tsiroaroa, salavalava na mibikan' atody ny ravina mizarazara sy mifandimby. Mirefy 2 ka hatramin' ny 7 sm ny halavan' ny vondromboniny; ny vondrom-pelambony, izay mivelatra, dia miloko mavokely hatramin' ny volomparasy, indraindray fotsy. Ny voany dia matetika mifangaro sy miolikolika ho sampaho, misy vihim-boa 3 hatramin' ny 7 tena mafy, mavokely amin' ny voalohany dia mena ary misy teboka mainty.
Toerana sy faritra aniriany
[hanova | hanova ny fango]
Velona any amin' ny faritra trôpikaly ao amin' ny Tontolo Taloha (Afrika, Azia), any Aostralia ary any amin' ny nosin' i Pasifika ny Abrus precatorius. Niitatra hatrany amin' ny faritra trôpikaly ao amin' ny Tontolo Vaovao ny faritry ahitana azy ankehitriny, indrindra fa any Nouvelle-Calédonie, ao Mayotte, eto Madagasikara, ao Maorisy, ao La Réunion, any Hawaii, any Amerika Atsimo, any Sorinama, Florida ary koa any amin' ny faritra Antilia.
Fampiasana
[hanova | hanova ny fango]Fisian' ny poizina
[hanova | hanova ny fango]Tena misy poizina ny vihim-boan' ny Abrus precatorius. Misy abrinina, vondrona gliokôprôteinina dimy mitovy amin' ny risininina, ka mahatonga azy ho anisan' ny zavamaniry mampidi-doza indrindra eran-tany. Ho an’ ny ankizy iray dia mety hahafaty ny fitsakoana vihim-boa iray. Ny fisian' ny poizina amin' ny vihim-boa no nampiasaina azy io tany Vietnamy ho an' ny famonoan-tena. Tany India dia nanapoizinana ny zana-tsipìka ny vihim-boan' ny Abrus precatorius.
Fitsaboana
[hanova | hanova ny fango]Nampiasaina taloha mba hitsaboana aretin' ny hodi-maso mamasipasika ny abrinina ao amin' ny vihim-boa. Tany Kôtidivoara dia nampiasaina hitsaboana ny tsongofoitra ny fitanehana ny raviny, ary natao hitsaboana ny aretin' ny hodi-maso sy ny areti-maso hafa ny raviny notapatapahina. Nampiasaina mba hitsaboana aretin' ny taovam-pisefoana (kohaka sy fahararin' ny tenda sy ny traoka) ny zavamaniry manontolo, na vao na maina.
Ampiasaina amin' ny fitsaboana ny tsongofoitra mahazo ny zaza vao teraka ny zavamaniry iray manontolo (faka sy taho ary ravina miaraka) any amin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô; tsaboina amin' ny alalan' ny fanomezana rano nandrotsahana raviny nototoina ny aretim-pivalanan' ny zaza.
Mihinana vihim-boa nandrahoina ny olona any amin' ny faritra sasany any India satria tsy mampiasa ny poizina ny fandrahoana. Ampiasaina ho solon' ny Glycyrrhiza glabra ny tahony sy ny fakany any Karaiba. Singa tafiditra amin' ny fanamboarana fanafody (izay ampdiarana ny Cissampelos pareira ihany koa) ny raviny hampitoniana ny alahelo vokatry ny fahafatesan-kavana any Mayotte.