Volana

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy
Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.

ny volana

Ny Volana (fiteny aostronezianina ; jereo ny teny malay Bulan [bulan]) dia volan'ny Tany. Ny Volana dia satelita natoraly ngeza indrindra eo amin'ny solar system. Ny fahalaviran'ny tany sy ny volana dia misy 384.403 km (in-30 ny savaivo ny Tany).

Amin'izao fotoana izao, ny volana ihany no satelita na planety nandianan'olona sy notsidihan'olona ary nodiavin'ny olona. Luna I, zanabolana rosy, no zanabolana voalohany nihodikodina manodindin'i volana tamin'ny 1959, tamin'io taona io ihany koa, Nipetraka teo amin'ny volana ny sambon-danitra Luna 2, fa potika ilay saondy teo am-pidinana. Tamin'ny taona 1959 ihany nalain'i Luna 3 sary ny sarim-bolana tsy hita maso avy eto an-tany.

Tamin'ny 1966, tena vita ny Rosy nanometraka ny Luna 9 teo ambon'ny volana, ary mande manodidon'ny volana ny saondy Luna 10 teo aorinana.

Ny etazonia ihany ankehitriny no nahavita nandefa olom-belona teny amin'n volana , araky ny tanjon'ny tetik'asa apollo, nanomboka tamin'ny 1969 ary tapitra tamin'ny 1972 ilay programa. Nidiana tamin'ny 1972 ny programa apollo. Betsaka ny zavatra nentina avy any amin'ny volana ary betsaka ny zavatra navelan'ny olona tany amin'ny volana : ny zavatra nentina avy any amin'ny volana dia vato isa-karazany, ary navela tany amin'ny volana ny jeep sy saondy rehetra. Ankehitriny, ny volana no planety tena voadinika indrindra amin'ny lafon'ny hainkintana [1]

Endrika ara-pizika[hanova | modifier le wikitexte]

Ny fahalaviran'ny volana amin'ny tany dia 384.402 km. Ny savaivo ny volana dia 3 474 km, ny attraction sy tany amin'ny volana dia 1,95×1020 N eo ho eo

Afaka tenenintsika fa ny tany sy ny volana dia lahadroa ara-pajiry.

Soson-drivotra[hanova | modifier le wikitexte]

Kely dia kely ny soson-drivotra eo amin'ny volana.

Rafitra anaty[hanova | modifier le wikitexte]

rafitra anaty ny volana

Afa ny endrika ny volana amin'ny resaka jeôsimika, afa amin'ny tany ny kroty, ny mantely (mentle, manteau) ary ny voany. Ny kroty ny volana dia feno ôksizenina, silisiôma, manieziôma, kalsiôma ary alominiôma. Ny hatevin'ny kroty ny volana dia misy eo amin'ny 50 km eo.

Lafy ny volana[hanova | modifier le wikitexte]

Manana rotation synchronisée ny volana, zany mampisy hoe tsy hitatsika avy eto an-tany mihintsy ny lafy alavitra ny volana.

Ny lafy hitantsika avy eto an-tany dia tenenina hoe lafy akaiky, na lafy hita, ary ny lafy tsy hitantsika avy eto an-tany dia tenenina hoe lafy maizina, na lafy alavitra. Ny lafy alavitra dia tsy hoe tsy mazava mihintsy akory ; amin'ny tsinam-bolana izao, mazava ny lafy alavitra (na lafy maizina) ny volana. Nalain'ny saondy Luna 3 ny lafy maizin'i volana tamin'ny 1959.

Moon PIA00302.jpg   Moon PIA00304.jpg
Lafy akaiky ny volana   Lafy alavitra ny volana

Misy fanovàna kely amin'ny fihodinan'ny volana tsindraindray. 59%n-ny velarana taontalin'ny volana no hitatsika avy eto an-tany

Vangio koa[hanova | modifier le wikitexte]

Rohy ivelany[hanova | modifier le wikitexte]

  1. http://www.google.com/moon/