Kapila mateza

Avy amin'i Wikipedia
(tonga teto avy amin'ny Kapila mangirana)
Hanketo: Fikarohana, karohy
Kapila mateza (nesorina ny sarony)

Ny kapila mateza dia fitaovana ampiasain’ny solosaina ho an’ny fitazhirizana famahalalan. Mandraikitra ny fampahalalana amin’ny alalan’ny fijanonan’ny herin’andriamby amina kapila ahodikodina ny kaila mateza. Ny mari-drefy ampiasaina amin’ny fandanjana ny angona azo tahirizina dia ny oktety. Ny oktety dia bit valo milahatra. Refesina amin’ny gigaoktety, izay iray miliara oktety, ny fahafaham-pitahirizan’ny kapila mateza. Ireo kapila mateza izay namboarina nanomboka tanatin’ny taom-polo 2010 dia refesina amin’ny teraoktety izay midika "arivo gigaoktety".

Ny orinasa IBM no namorona ary nanomboka nampiasa azy ireo tamin’ny taona 1956. Lasa fitahirizan’angona faharoa ho an’ny solosaina fampiasa amin’ny ankapobeny izy ireo tamin’ny fihatombohan’ny taompolo 1960. Ampihatsarana hatrany izy ireo ary ampiasaina amin’ny solosain’ny tsirairay ary ny servera ankehitriny. Orinasa miisa roanjato mahery no efa namoaka kapila mateza, na dia orinasa telo no tena hita misongadina toa i Seagate, Toshiba na Western Digital. Ny vola manontolo voaangona amin’ny fivarotana izy ireo dia 32 miliara dôlara isan-taona izay nihena telo isan-jato raha oharina amin’ny taona 2012.[1]

Ny tondro voalohany indrindra jerena amin’ny kapila mateza dia ny haben’ny toeram-pitahirizany, ary ny hafaingany izay isaina amin’ny sangan’arivo oktety: ny kapila manana 1 teraoktety dia manana arivo gigaoktety izay manana iray tapitrisa oktety.

Karazana[hanova | hanova ny fango]

Ny IBM 350 izay kapila mateza voalohany namboarin’i IBM dia plateau mirefy 24 intsy ary manana habe mitovy amin’ny fampangatsiahana roa. Tamin’ny 1962, namoaka ny kapila môdely 1311 izay nampiasa lemaka nirefy 14 intsy i IBM. Mitovy amin’ny milina fanasan-damba ny habeny. Ny kapila tety aoriana dia namboarina mba hampahatafiditra azy iro anaty rack mirefy 19 intsy. Ny RK05 ary ny RL01 an’i Digital no ohatra voalohandhany mampiasa plateau 14 intsy anaty pack aso esorina.

Tondro[hanova | hanova ny fango]

Fotoana anakarana angona[hanova | hanova ny fango]

Ny facteur mametra ny fotoana ilain’ny kapila amin’ny fanakarana angona dia mifototra amin’ny maha-mekanikan’ny fihodinkodinan’ny kapila ary ny fihetsiketsiky ny loha famakiana. Ny fotoam-pitadiavana dia ny fehim-potoana ilaina amin’ny fitadiavana ilay angona ao amin’ny kapila mateza. Ny fotoam-pihodinana dia ny fotoana ihodinan’ny kapila mba ipetrahan’ny loha famakiana eo ambonin’ny fari-kapila misy ny angona. Ireo fotoam-piandrasana ireo dia refesina amin’ny milisegondra. Ny taham-bit (bit rate) na ny taham-pamindran’angona (data transfer rate), rehefa eo ambonin’ny fari-kapila dia mahatonga fahatarana izay lefa andraisan’ny isan’ny blaoky nafindra; kely dia kely izy io fa mety ho lavabe ho an’ny rakitra mavesatra. Mitombo ihany koa ny fitaom-piandrasana rehefa manajanona ny kapila mba itsitsiana angovo.

Ny salan’isam-potoam-piandrasan’ny kapila dia ny salan’isam-potoam-pitadiavana izay fotoana hanaovana ny fikarohana rehetra zaraina amin’ny isan’ny fikarohana rehetra azo atao. Ny fomba hafa ahafantarana izany ny salan’isam-potoam-piandrasana dia fomba statistika na fanakaikezana amin’ny alalan’ny fotoam-pitadiavana zaraina amin’ny iray ampahatelon’ny isan’ny lalana.[2]

Ny fanakelezam-piparitahana (defragmentation) dia natao ahakelezana ny fotoana ilaina amin’ny alalan’ny fanetsehana ny singan’angona mba hampifanakaikezana azy ireo eo amin’ny kapila.[3]. Manao fanakelezam-piparitahana ho azy ny rafitra fikirakirana sasany. Na dia natao hampihena ny fotoam-piandrasana aza ny fanakelezam-piparitahana, dia mety hisy fihenana tsy maharitra ny rafitra rehefa am-panaovana izany.[4]

Mety ampihatsarana amin’ny alalan’ny fampitomboana ny hafaigam-pihodinan-kapila ny fotoana anakarana angona.

Fotoam-pitadiavana (seek time)[hanova | hanova ny fango]

Ny fotoam-pitadiavana (seek time) dia eo amin’ny efatra milisegondra eo ho eo ho an’ireo kapila matezan-dohamilina avo kalitao[5], hatramin’ny dimy amby folo milisegondra ho an’ireo kapila finday. Ny fotoam-pikaroana ho an’ireo solosaina amin’ny birao dia eo amin’ny 9 ms eo ho eo. Ny salan’isam-potoam-pikarohan’ny kapila mateza voalohany dia tany amin’ny eninjato milisegondra tay ho any[6] Tamin’ny taompolo 1970, dia lasa tany amin’ny 25 ms tany ho any ny fotoam-pitadiavana. [7] Ho an’ny fampihetsehana ny loha famakiana dia nampiasa môtera tsidingadingana (stepper motor) ny kapila matezan’ny solosaina natao ho an’ny vahoaka voalohany, ny vokatr’izany dia fotoam-pitadiavana manakaiky ny 80 hatramin’ny 120 ms, nampihatsaraina tamin’ny alalan’ny antsodim-peo izany tamin’ny taona 1980 ary nihena hatrany amin’ny roapolo milisegondra tany ho any ny fotoam-pitadiavana.

Nahafahan’ny mpampiasa manao marimaritra iraisana amin’ny hafaingam-pitadiavana ary ny feo avoakan’ny kapila mateza ny solosaim-birao ary solosaina finday sasany. Nilàna angovo be kokoa hampihetsehana ny loha famakiana eo ambonin’ny kapila ny taham-pitadiavana avo kokoa. Izany dia mahatonga ny fitombon’ny feo avy amin’ny kapila mateza noho ny fihovitrovitra vokatry ny fampahainganan’ny loha famakiana any am-pihandohana ary amin’ny faran’ny hetsi-pitadiavana. Mahakely ny hafaingan’ny hetsika ary ny taham-pampahainganana ny kapila mangina fa lasa ela ihany koa ny fitadiavana angona.

Fahelana[hanova | hanova ny fango]

Hafaingam-pihodinana
[fhd/min]
Salanisam-pahelana
[ms]
15.000 2
10.000 3
7.200 4,16
5.400 5,55
4.800 6,25


Ny fahelana dia ny fotoana ilaina mba hametrahana ny loha famakiana eo ambonin’ny fari-kapila. Izy io dia mifototra amin’ny hafaingam-pihodinan’ny kapila izay refesina amin’ny fihodinana isa-minitra (fhd/min). Ny salanisam-pahelam-pihodinana miaraka amin’ny fahelana dia miseho eo amin’ny tabilao eo amin’ny ankavanana

Taham-pamindran’angona (data transfer rate)[hanova | hanova ny fango]

Tamin’ny taona 2010, dia nahatana taham-pamindran’angona 1.030 Mbit/s ny kapila mateza ampaisaina amin’ny solosaim-birao manana hafaingam-pihodinana 7.200 fhd/min.[8] Miankina amin’ny toeram-pisian’ny lalana izany; avo be ilay taha ho an’ny lalana amin’ny sisiny ivelan’ny kapila (satria betsaka kokoa ny faritr’angona isaky ny fihodinana) ary kely amin’ny lalana akaikin’ny afovoan’ny kapila (satria kely kooka ny faritr’angona isaky ny fihodinana); ary somary avo kokoa izany ho an’ny kapila 10.000 fhd/s. Ny fenitra ankehitriny be mpampiasa ho an’ny interfasy buffer-to-computer dia SATA 3 Gbit/s izay afaka mandefa eo amin’ny 300 megaoktety/s (encoding10 bit) avy amin’ny buffer mankany amin’ny solosaina, ka noho izany dia mbola eo anoloan’ny taham-pamindrana kapila mankany amin’ny buffer. Afaka refesina amin’ny alalan’ny fanoratana akitra lehibe amin’ny alalan’ny fitaovam-panamboaran-drakitra ny taham-pamindran’angona (famakiana/fanoratana). Mety ianjadian’ny fiparitahan’ny rafi-drakitra ary ny fisehon’ny rakitra ny taham-pamindrana.

Miankina amin’ny hafaingam-pihodinan’ny kapila ary ny hakitroky ny angona ny taham-pamindran’angon’ny kapila mateza. Noho ny hafanana ary ny fihovitrovitana mametra ny hafaingam-pihodinana dia lasa fomba lehibe fampihatsarana ny taham-pamindrana ny fampitomboana ny hakitroka. Mila maotera ampela mateza ny hafaingam-pihodinana avo ka mampafana azy. Raha mbola mivoatra amin’ny alalan’ny fampitomboana ny isan’ny lalana ao amin’ny kapila ary ny isan’ny fari-kapila isaky ny lalana ny hakitroka ara-belarana, ny isan’ny fari-kapila isaky ny lalana ihany no mampitombo ny taham-pamindran’angona ho an’ny hafaingam-pihodinana iray. Noho ny fandrefesana taham-pamindran’angona mitily ny iray amin’ny mpanorina roan’ny hakitroka ara-belarana, kely kokoa ny taham-pivoaran’ny hafaingam-pandehany.

Fivoaran’ny vidy ary ny fahafaha-mitahiry[hanova | hanova ny fango]

Nitombo avo iray hetsy heny ny hakitro-pitahirizan’ny kapila mateza. 300$ isaky ny megaoktety ny vidin’ny kapila mateza, tamin’ny 2008 izy io dia lasa 0,00022$.

Fahafaha-mitahiry[hanova | hanova ny fango]

Ny kapila mateza mahatahiry betsaka indrindra dia manana fahafaha-mitahiry mihoatra ny 2 teraoktety (tamin’ny 2010) ary 3 teraoktety (tamin’ny 2011). Nihatsara haingana noho ny hafaingany izay voafetran’ny mekanika ny fahafaha-mitahirin’ireo kapila mateza. Miankina amin’ny hafaingam-pihodinan’ny kapila ary amin’ny fotoana ilaina ipetrahan’ny loha famakiana ny fotoam-pamakiana. Ny taham-pamindran’angona kosa dia mihatsara rehefa ambony ny hakitroky ny angona.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.

  1. IDC report: Worldwide Disk Storage Systems Quarterly Tracker (2014-06-19). "Any Future for Worldwide Storage Industry?" (Press release). StorageNewsletter.com. IDC. Retrieved 2014-07-14. Worldwide global disk storage systems revenue 2012 = $32,564 million; 2013 = $31,688 million
  2. Famaritan’i Western Digital ny average access time
  3. Kearns, Dave (18 Aprily 2001). "How to defrag". ITWorld.
  4. Broida, Rick (10 April 2009). "Turning Off Disk Defragmenter May Solve a Sluggish PC". PCWorld.
  5. Anand Lal Shimpi (2010-04-06). "Western Digital's New VelociRaptor VR200M: 10K RPM at 450GB and 600GB". anandtech.com. Retrieved 2013-12-19.
  6. "IBM Archives: IBM 350 disk storage unit". Novangiana ny 2012-10-19.
  7. "IBM Archives: IBM 3350 direct access storage". IBM. Novangiana ny 2013-01-07
  8. ""Speed Considerations"". Seagate. Voatahiry tamin’i 2011-02-10. Novangiana ny 22 Janoary 2011.