Foko malagasy

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy

Ny atao hoe foko malagasy dia, amin'ny ankapobeny, ireo olona rehetra miaina ao Madagasikara. Ny razan'ny malagasy ankehitriny dia tonga tamin'ny sambo avy any Indonezia tamin'ny taonjato fahatelo hatramin'ny taonjato fahadimy. Ny hamantarana ny fihavian'ny malagasy avy any Indonezia dia ny fiteny tenenin'ny malagasy amin'izao fotoana izao : fantatra fa misy fitovizana lehibe amin'ny fiteny sasany any amin'ny Nosin'i Borneo ny fiteny malagasy, indrindra eo amin'ny lafin'ny voambolana ampiasaina : rehefa manonona ny volana izao ohatra, ny fiteny indoneziana (Bahasa Indonesia) dia mampiasa ny teny "Bulan" ary ny teny javaney "Wulan", mitovitovy fanononana amin'ny teny malagasy, saingy ny fomba fanoratana fotsiny no miova.

Ny malagasy koa dia manan-drazana avy any Afrika atsinanana ary arabo, ny hamantarana an'izany dia ny endrik'ireo malagasy tandrefana sy tavaratra. Ny endriky ny foko mipetraka any Afrika atsinanana dia mitovy amin'ny afrikana miaina eo amin'ny kontinenta afrikana. Ny fihavian'izy ireo ao Afrika dia eo amin'ny tontolo soahily nentina ho andevo ao Madagasikara na nifindra monina.

Ny mahasamihafa an'ny mponina malagasy avy any Indonezia sy ny mponina malagasy avy any Afrika atsinanana dia ny endriny. Ny avy any Indonezia dia manana lokon-koditra fotsifotsy kokoa noho ireo izay avy any Afrika, ary mbola tsotra kokoa ny volony noho ny afrikana.

Ny foko ao Madagasikara dia miisa valo ambin'ny folo. Misy ny foko manana endrika aziatika kokoa ny foko sasany manana endrika afrikana. Kanefa ny fitenin'izy ireo dia tsy dia samihafa loatra amin'ny hafa ka manana voambolana iraisana ; ka noho izany dia mifankahazo ihany ny malagasy avy amin'ny foko roa samihafa na dia tsy mitovy aza ny fiteny. Ny teny malagasy ofisialy dia mampiasan'ny voambolan'ny fiteny merina miaraka amin'ny voambolana iraisan'ny fiteny malagasy rehetra.

Ny atao hoe Malagasy[hanova | hanova ny fango]

Voazarazara ho foko maro ny mponina malagasy. Ary tsy niray izy raha tsy tamin'ny taonjato faha sivy ambin'ny folo taona maromaro teo alohan'ny fanjanataniana, ny foko nanjaka tao Madagasikara teo alohan'ny fanjanataniana tamin'ny taona enina amin'ny sivivolo sy valonjato sy arivo dia ny foko Merina, avy any Indonezia, ka ny fanjakana dia mitondra ny anarany hoe fanjakana merina.

Ny tety ivelany no nanomezana io anarana hoe Madagasikara na koa malagasy io ho an'ny mponina malagasy sy Madagasikara, ny firenena ipetrahan'ny malagasy.

Ny teny hoe Madagasikara dia avy amin'i Marco Polo. Ny Nosin'i Madagasikara dia nafangarony tamin'ny tanànan'i Mogadiscio, any Somalia amin'izao fotoana izao, tamina sarintany.

Ny fiteny malagasy[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny malagasy dia fiteny ao amin'ny sampana aostrôneziana, avy any Azia atsimo atsinanana. Ny fiteny malagasy tamin'ny tonga tao Madagasikara dia nindrana teny avy amin'ny fiteny soahily, fiteny bantoa mifangaro amin'ny fiteny arabo, fiteny iray nitondra volana sy teny maro avy amin'ny teny malagasy toy ny anarana ampiasaina amin'ny astrôlojia, ary betsaka tamin'izy ireo no nogasiana ary lasa ho teny fiasa amin'ny teny malagasy ankehitriny. Ny teny frantsay sy anglisy indray dia nitondra ireo voambolana ara-teknika toy ny teknika, ny jeografia, ny jeolojia, ny ordinatrera na ny kompiotera sns.

Ny teny malagasy akory tsy dia iray. Ny teny malagasy ampiasaina amin'ny fandraharahana ary atao hoe "teny malagasy ofisialy" dia amin'ny ankapobeny, avy amin'ny fiteny merina taloha.