恥

Sary:恥-bw.png

fanoratana ny sinograma 恥

恥 dia kanji ampiasain'ny fiteny japoney, ny fiteny koreanina ary ny fiteny sinoa. Voasokajy ao amin'ny tōyō kanji 当用漢字 tōyō kanji, kanji fampiasa) ity kanji ity.

Ny tōyō kanji dia kanji miasa indrindra amin'ny fiteny Japoney, ny isany dia misy 1850. Ianarana mandritry ny enin-taona ny ankapoben'ny kanji. Ny joyo kanji (kanji 1945) no nanolo ny toyo kanji tamin'ny 1981. Lasa tola noho izany ny toyo kanji.

Ity kanji ity koa dia ao amin'ny joyo kanji. Ny joyo kanji dia lisitry ny kanji nolazain'ny ministeran'ny fampianarana japoney tamin'ny 10 Oktobra 1981. Ao amin'ny joyo kanji dia misy 1945 kanji lazaina hoe ilaina isan'andro (rehefa mamaky teny na rehefa manoratra) tokony fantatry ny mpianatra Japoney rehefa mivoakan'ny fianarana secondaire. Ny 1006 kanji voalohany ianarany (ao amin'ny joyo kanji) dia tenenina hoe kyōiku kanji.

Rehefa betsaka ny fomba anononana ny kanji iray, tononina arakaraka ny toerana isiany anatin'ny fehezanteny ilay kanji. Rehefa ampiasaina eny ivelan'ny toerana isiany ny kanji iray ka raha betska ny fomba anononana azy, dia azo atoro amin'ny furigana ny fanononana azy ; ny soratra ampiasaina amin'ny furigana dia hiragana na katakana.

Hisy reforman'ny joyo kanji amin'ny 2010

Laharany

Laharany amin'ny raki-pahalalàna

Ireo ny tsiahin'ity sinôgrama ity anatin'ny raki-pahalalana sinoa, koreana sy japoney :

• KangXi :

I Kangxi nangataka firaketana ngeza indrindra momban'ny sinögrama. Ny anarany dia rakibolan'i Kangwi ; hatr'izay, efa voaoatra amin'ny lafin'ny hangeza. Nampiditra ny voantsoratra (clefs) 214 mba handamina ny sinögrama izy ary mbola ampiasaina ankehitriny.

• Morobashi :
• Dae Jaweon :
• Hanyu Da Zidian :

Laharany Informatika

Ny laharan'ity kanji ity amin'ny Unicode dia U+ . Ny fomba fampidirana ity kanji ity amin'ny fomba Cangjie dia

Fiteny sinoa sy fiteny kantoney

Tany Sina ny hanzi no nisy voalohany. Ity hanzi ity dia ampiasaina amin'ny fiteny Sinoa sy amin'ny fiteny kantoney. Ny teny voasintona avy amin'ny fiteny kantoney koa dia mampiasa ity kanji ity, na dia samihafa amin'ny fiteny kantoney aza ny fanononana azy. Ny hanja koreana dia fomba fanoratana voasintona avy amin'io fomba fanoratana io, fa kelikely nohon'ny amin'ny fiteny sinoa ny hanzi ampiasaina amin'ny fiteny koreana

Ny fanoratana sinoa nentindrazana dia fanoratana hita hoatry ny satotra be (betsaka tsipika) : ireo kanji ireo no ampiasain'ny sinoa any amin'ny Repoblikan'i Sina (Taiwan) sy ny sinao any Singapaoro.

Ny mpiteny sinoa ao amin'ny repoblika entim-bahoakan'i Sina indray dia mampiasa ny fanoratana sinoa notsorina, ny soratra sinoa notsorina koa tsindraindray dia mety hita amin'ny fiteny Japoney, ny sinôgrama nentindrazana amin'ny fiteny japoney dia tenenina hoe kyujitai.

Mandarina

Ny fandikana pinyin ny romanizasiôna (fandikana amin'ny abidy latina) ampiasaina any Sina. Any Taiwan, ampiasaina ny fandikana bopomofo (ho an'ny boky fianarana sy ho an'ny finday tsotsotra) na zhuyin fuhao, manana abidy manokana.

Ampiasaina ihany koa ny Wade-Giles ho an'ny anaran-toerana soratana amin'ny teny latina, ara-drafipeo nohon'ny pinyin ny fanoratana Wade-Giles.

• Pinyin : chǐ (chi3)
• Wade-Giles : ch'ih3

Kantoney

Ny fiteny kantoney amin'ny ankapobeny dia fiteny tenenina fa tsy fiteny soratana. Ny fiteny kantoney tenenina dia samihafa amin'ny fiteny sinoa soratana ankehitriny, endrika soratana an'ny fiteny mandarina tsotra. Ny feon'ny fiteny sinoa tenenina dia samihafa be sady lavitra be amin'ny fiteny kantoney. Amin'ny fotoana mandeha, nilaina no nahazo teny tenenina mirindra amin'ny fiteny soratana. Noho izany, dia mampiasa sinograma manokana ho an'ny fiteny kantoney. Maro amin'ny sinograma kantoney no tsy manana sanda mitovy lenta amin'ny fiteny mandarina. Tsy azon'ny tsy mpiteny kantoney ny fiteny kantoney, satria mampiasa fitsipi-pitenenana sy volana tsy azon'ny olona tsy miteny mandarina.

Ny rômanizasiona Yale indray dia ny sistema efatra noforonina nandritry ny Ady lehibe faharoa ho an'ny olona militera amerikana. Norômanizeny ny fiteny efatra tenenina ao Azia Atsinanana : ny fiteny mandarina, ny kantoney ary ny fiteny koreana sy ny fiteny jeponey. Na dia izany, ny romanizasiona efatra dia tsy misy fifandraisana ary ny litera any anatin'ny romanizasiona teny iray dia mety tsy mitovy fanononana amin'ny romanizasiona ny teny hafa.
Izy dia ampiasaina any Etazonia mba hampianatra ireo teny aziatika ireo ho an'ny mpianatra, fa ankehitriny izy maizina ary tsy ampiasain'ny akademiam-piteny. Mampianatra fiteny mandarina, ohatra, dia mampiasa ny Hanyu Pinyin. Ny McCune-Reischauer, nialohan'i Yale, dia nanjaka tao amin'ny rômanizasiôna koreanina hatry ny taona maro ary mihavoasolon'ny rômanizasiôna naverina, noho izy tsy mampiasa diakritika.
Ny fanononana Yale ho an'ity sinôgrama ity dia chi2

Koreana

Ampiasain'ny fiteny koreanina koa ity kanji ity, azy hanja ([hanja]) no anarany amin'ny fiteny koreanina. Tsy ampiasaina intsony ny hanja any Korea avaratra, fa mbola ampiasaina ihany any Korea Atsimo ho an'ny anaran-toerana sy anaran-olona. Matetika any Korea ampiasaina ny hangul, moramora kokoa nohon'ny hanja sady mety tsara amin'ny fiteny koreanina. Ampiasaina koa ny hanja amin'ny haisoratra tsotra.

Voararan'i Yeonsan-gun ny fampianara hangul tamin'ny 1504 avy nanatsikera azy. Ary voarara avokoa ny lahatsoratra voasoratra amin'io abidy io. Ianaran'ny olona tsy manam-pahaizana (tsy afaka mandinika ny soratra sinoa) sy ny vehivavy ny hangul.

Evan'ny fitiavan-tanindrazana koreana ny fanoratana hangul, satria io fomba fanoratana io no mahasamihafa azy amin'ny japoney sy amin'ny sinoa ; ny dikan'ny hangeul amin'ny fiteny koreana dia fanoratan'i Korea amin'ny korea moderna. Tamin'ny Japana resy tamin'ny ady lehibe faharoa, io fomba fanoratana io no ianaran'ny vahoaka, na dia voazara roa aza ilay faritany.

Tamin'ny 2009, ampiasain'ny fiteny cia-cia ny soratra hangul any Indonezia.

Ny isan'ny fomba fandikana ny teny koreana amin'ny teny latina dia misy telo : ny fandikana tena ampisaina ankehitriny dia ilay Rômanizasiôna naverina ny teny koreana na romanisation revisée du coréen amin'ny teny frantsay na 국어의 로마자 표기법 amin'ny teny koreana. Io fomba io dia noforonina tany Korea Atsimo mba hanolo ny romanizasiona niasa taloha, miankina amin'ny fomba McCune-Reischauer.

Ny anaram-pianakaviana amin'ny teny koreana dia tsy voatery avadika amin'ny teny latina amin'io fomba io, fa ampahazoton'ny governemanta ny fianankaviana koreana hampiasa io romanizasiona io.

• Hangul : 치

Ny fanononana eumhun (음훈; 音訓; avy amin'ny 音 « feo » + 訓 « dika », « fampianarana ») dia fanononana manampy ny mpianatra.

• Eumhun : 부끄럼 치, 욕될 치

Mba hanampy amin'ny fanononana sy ny fahazoana sary an-tsaina ilay sinôgrama, na mb ahanoritra tsara ilay sinôgrama mba hanasamihafa azy amin'ny hafa mitovy fanononnaa, ny rakibolana momban'ny sinôgrama na ny boky fianarana dia mampifanarana feo sy teny manono ny fikany. Io fomba famakiana ny sinôgrama amin'ny alàlan'ny dikany sy ny fanononany dia tenenina hoe eumhun (음훈; 音訓; avy amin'ny 音 « feo » + 訓 « dika », « fampianarana »).

Japoney

Ny famakiana on'yomi dia famakiana avy amin'ny fiteny sinoa. Miaraka ampiasaina amin'ny famakiana kun'yomi io famakiana io. Ny famakiana On dia ampiasaina ampiasaina amin'ny teny voalahatra.

Ny famakiana Kun'yomi dia famakiana avy amin'ny fiteny japoney ara-tantara. Alohan'ny nahatongavan'ny kanji tao Japana sy ny famakiana on'yomi miaraka aminy, io no nampiasaina tany Japana. Hevitra fa tsy feo no entiny, ny olana mety misy amin'ny famakiana kun'yomi dia izy manana vaninteny lavalava nohon'ny famakiana on'yomi (manana vaninteny iray ny ankabeazan'ny kanji manana famakiana on'yomi)

on’yomi : ち (chi)
kun’yomi : はじる (hajiru), はじ (haji), はずかしい (hazukashii)

Ny famakiana nanori dia famakiana kun'yomi ampiasaina amin'ny anaran-toerana, anaran-olona sns.

Jereo koa

Ny tōyō kanji 1850

一　丁　七　丈　三　上　下　不　且　世　丘　丙　中　丸　丹　主　久　乏　乗　乙　九　乳　乾　乱　了　事　二　互　五　井　亜　亡　交　享　京　人　仁　今　介　仕　他　付　代　令　以　仰　仲　件　任　企　伏　伐　休　伯　伴　伸　伺　似　但　位　低　住　佐　何　仏　作　佳　使　来　例　侍　供　依　侮　侯　侵　便　係　促　俊　俗　保　信　修　俳　俵　併　倉　個　倍　倒　候　借　倣　値　倫　仮　偉　偏　停　健　側　偶　傍　傑　備　催　伝　債　傷　傾　働　像　僚　偽　僧　価　儀　億　倹　儒　償　優　元　兄　充　兆　先　光　克　免　児　入　内　全　両　八　公　六　共　兵　具　典　兼　冊　再　冒　冗　冠　冬　冷　准　凍　凝　凡　凶　出　刀　刃　分　切　刈　刊　刑　列　初　判　別　利　到　制　刷　券　刺　刻　則　削　前　剖　剛　剰　副　割　創　劇　剤　剣　力　功　加　劣　助　努　効　劾　勅　勇　勉　動　勘　務　勝　労　募　勢　勤　勲　励　勧　勺　匁　包　化　北　匠　匹　匿　区　十　千　升　午　半　卑　卒　卓　協　南　博　占　印　危　却　卵　巻　卸　即　厘　厚　原　去　参　又　及　友　反　叔　取　受　口　古　句　叫　召　可　史　右　司　各　合　吉　同　名　后　吏　吐　向　君　吟　否　含　呈　呉　吸　吹　告　周　味　呼　命　和　咲　哀　品　員　哲　唆　唐　唯　唱　商　問　啓　善　喚　喜　喪　喫　単　嗣　嘆　器　噴　嚇　厳　嘱　囚　四　回　因　困　固　圏　国　囲　園　円　図　団　土　在　地　坂　均　坊　坑　坪　垂　型　埋　城　域　執　培　基　堂　堅　堤　堪　報　場　塊　塑　塔　塗　境　墓　墜　増　墨　堕　墳　墾　壁　壇　圧　塁　壊　士　壮　壱　寿　夏　夕　外　多　夜　夢　大　天　太　夫　央　失　奇　奉　奏　契　奔　奥　奪　奨　奮　女　奴　好　如　妃　妊　妙　妥　妨　妹　妻　姉　始　姓　委　姫　姻　姿　威　娘　娯　娠　婆　婚　婦　婿　媒　嫁　嫡　嬢　子　孔　字　存　孝　季　孤　孫　学　宅　宇　守　安　完　宗　官　宙　定　宜　客　宣　室　宮　宰　害　宴　家　容　宿　寂　寄　密　富　寒　察　寡　寝　実　寧　審　写　寛　寮　宝　寸　寺　封　射　将　専　尉　尊　尋　対　導　小　少　就　尺　尼　尾　尿　局　居　届　屈　屋　展　層　履　属　山　岐　岩　岸　峠　峰　島　峡　崇　崩　岳　川　州　巡　巣　工　左　巧　巨　差　己　市　布　帆　希　帝　帥　師　席　帳　帯　常　帽　幅　幕　幣　干　平　年　幸　幹　幻　幼　幽　幾　床　序　底　店　府　度　座　庫　庭　庶　康　庸　廉　廊　廃　広　庁　延　廷　建　弊　式　弓　弔　引　弟　弦　弧　弱　張　強　弾　形　彩　彫　彰　影　役　彼　往　征　待　律　後　徐　径　徒　得　従　御　復　循　微　徴　徳　徹　心　必　忌　忍　志　忘　忙　忠　快　念　怒　怖　思　怠　急　性　怪　恒　恐　恥　恨　恩　恭　息　悦　悔　悟　患　悲　悼　情　惑　惜　恵　悪　惰　悩　想　愁　愉　意　愚　愛　感　慎　慈　態　慌　慕　惨　慢　慣　慨　慮　慰　慶　憂　憎　憤　憩　憲　憶　憾　懇　応　懲　懐　懸　恋　成　我　戒　戦　戯　戸　房　所　扇　手　才　打　扱　扶　批　承　技　抄　抑　投　抗　折　抱　抵　押　抽　払　拍　拒　拓　抜　拘　拙　招　拝　括　拷　拾　持　指　振　捕　捨　掃　授　掌　排　掘　掛　採　探　接　控　推　措　描　提　揚　換　握　掲　揮　援　損　揺　捜　搬　携　搾　摘　摩　撤　撮　撲　擁　択　撃　操　担　拠　擦　挙　擬　拡　摂　支　収　改　攻　放　政　故　叙　教　敏　救　敗　敢　散　敬　敵　敷　数　整　文　斗　料　斜　斤　斥　新　断　方　施　旅　旋　族　旗　既　日　旨　早　旬　昇　明　易　昔　星　映　春　昨　昭　是　時　晩　昼　普　景　晴　晶　暇　暑　暖　暗　暫　暮　暴　暦　曇　暁　曜　曲　更　書　替　最　会　月　有　服　朕　朗　望　朝　期　木　未　末　本　札　朱　机　朽　材　村　束　杯　東　松　板　析　林　枚　果　枝　枯　架　柄　某　染　柔　査　柱　柳　校　株　核　根　格　栽　桃　案　桑　梅　条　械　棄　棋　棒　森　棺　植　業　極　栄　構　概　楽　楼　標　枢　模　様　樹　橋　機　横　検　桜　欄　権　次　欲　欺　款　歌　欧　歓　止　正　歩　武　歳　歴　帰　死　殉　殊　殖　残　段　殺　殿　殴　母　毎　毒　比　毛　氏　民　気　水　氷　永　求　汗　汚　江　池　決　汽　沈　没　沖　河　沸　油　治　沼　沿　況　泉　泊　泌　法　波　泣　注　泰　泳　洋　洗　津　活　派　流　浦　浪　浮　浴　海　浸　消　渉　液　涼　淑　涙　淡　浄　深　混　清　浅　添　減　渡　測　港　渇　湖　湯　源　準　温　溶　滅　滋　滑　滞　滴　満　漁　漂　漆　漏　演　漢　漫　漸　潔　潜　潤　潮　渋　澄　沢　激　濁　濃　湿　済　濫　浜　滝　瀬　湾　火　灰　災　炊　炎　炭　烈　無　焦　然　煮　煙　照　煩　熟　熱　燃　燈　焼　営　燥　爆　炉　争　為　爵　父　片　版　牛　牧　物　牲　特　犠　犬　犯　状　狂　狩　狭　猛　猶　獄　独　獲　猟　獣　献　玄　率　玉　王　珍　珠　班　現　球　理　琴　環　璽　甘　生　産　用　田　由　甲　申　男　町　界　畑　畔　留　畜　畝　略　番　画　異　当　畳　疎　疑　疫　疲　疾　病　症　痘　痛　痢　痴　療　癖　登　発　白　百　的　皆　皇　皮　盆　益　盛　盗　盟　尽　監　盤　目　盲　直　相　盾　省　看　真　眠　眼　睡　督　瞬　矛　矢　知　短　石　砂　砲　破　研　硝　硫　硬　碁　砕　碑　確　磁　礁　礎　示　社　祈　祉　秘　祖　祝　神　祥　票　祭　禁　禍　福　禅　礼　秀　私　秋　科　秒　租　秩　移　税　程　稚　種　称　稲　稿　穀　積　穂　穏　穫　穴　究　空　突　窒　窓　窮　窯　窃　立　並　章　童　端　競　竹　笑　笛　符　第　筆　等　筋　筒　答　策　箇　算　管　箱　節　範　築　篤　簡　簿　籍　米　粉　粒　粗　粘　粧　粋　精　糖　糧　系　糾　紀　約　紅　紋　納　純　紙　級　紛　素　紡　索　紫　累　細　紳　紹　紺　終　組　結　絶　絞　絡　給　統　糸　絹　経　緑　維　綱　網　綿　緊　緒　線　締　縁　編　緩　緯　練　縛　県　縫　縮　縦　総　績　繁　織　繕　絵　繭　繰　継　続　繊　欠　罪　置　罰　署　罷　羊　美　着　群　義　羽　翁　翌　習　翼　老　考　者　耐　耕　耗　耳　聖　聞　声　職　聴　粛　肉　肖　肝　肥　肩　肪　肯　育　肺　胃　背　胎　胞　胴　胸　能　脂　脅　脈　脚　脱　脹　腐　腕　脳　腰　腸　腹　膚　膜　膨　胆　臓　臣　臨　自　臭　至　致　台　与　興　旧　舌　舎　舗　舞　舟　航　般　舶　船　艇　艦　良　色　芋　芝　花　芳　芽　苗　若　苦　英　茂　茶　草　荒　荷　荘　茎　菊　菌　菓　菜　華　万　落　葉　著　葬　蒸　蓄　薄　薦　薪　薫　蔵　芸　薬　藩　虐　処　虚　虜　虞　号　蚊　融　虫　蚕　蛮　血　衆　行　術　街　衝　衛　衡　衣　表　衰　衷　袋　被　裁　裂　裏　裕　補　装　裸　製　複　襲　西　要　覆　見　規　視　親　覚　覧　観　角　解　触　言　訂　計　討　訓　託　記　訟　訪　設　許　訴　診　詐　詔　評　詞　詠　試　詩　詰　話　該　詳　誇　誌　認　誓　誕　誘　語　誠　誤　説　課　調　談　請　論　諭　諮　諸　諾　謀　謁　謄　謙　講　謝　謡　謹　証　識　譜　警　訳　議　護　誉　読　変　譲　谷　豆　豊　豚　象　豪　予　貝　貞　負　財　貢　貧　貨　販　貫　責　貯　弐　貴　買　貸　費　貿　賀　賃　賄　資　賊　賓　賜　賞　賠　賢　売　賦　質　頼　購　贈　賛　赤　赦　走　赴　起　超　越　趣　足　距　跡　路　跳　踊　踏　践　躍　身　車　軌　軍　軒　軟　軸　較　載　軽　輝　輩　輪　輸　轄　転　辛　弁　辞　辱　農　込　迅　迎　近　返　迫　迭　述　迷　追　退　送　逃　逆　透　逐　途　通　速　造　連　逮　週　進　逸　遂　遇　遊　運　遍　過　道　達　違　逓　遠　遣　適　遭　遅　遵　遷　選　遺　避　還　辺　邦　邪　邸　郊　郎　郡　部　郭　郵　都　郷　配　酒　酢　酬　酪　酵　酷　酸　酔　醜　医　醸　釈　里　重　野　量　金　針　鈍　鈴　鉛　銀　銃　銅　銑　銘　鋭　鋼　録　錘　錠　銭　錯　錬　鍛　鎖　鎮　鏡　鐘　鉄　鋳　鑑　鉱　長　門　閉　開　閑　間　閣　閥　閲　関　防　阻　附　降　限　陛　院　陣　除　陪　陰　陳　陵　陶　陥　陸　陽　隆　隊　階　隔　際　障　隣　随　険　隠　隷　隻　雄　雅　集　雇　雌　双　雑　離　難　雨　雪　雲　零　雷　電　需　震　霜　霧　露　霊　青　静　非　面　革　音　韻　響　頂　項　順　預　頒　領　頭　題　額　顔　願　類　顧　顕　風　飛　翻　食　飢　飲　飯　飼　飽　飾　養　餓　余　館　首　香　馬　駐　騎　騰　騒　駆　験　驚　駅　骨　髄　体　高　髪　闘　鬼　魂　魅　魔　魚　鮮　鯨　鳥　鳴　鶏　塩　麗　麦　麻　黄　黒　黙　点　党　鼓　鼻　斎　歯　齢